Nghiên cứu cơ chế bù đắp đa dạng sinh học cho dự án phát triển

Tháng 4/2026, RITAD công bố kết quả nghiên cứu cơ chế bù đắp đa dạng sinh học (biodiversity offset) cho các dự án phát triển tại Việt Nam. Nghiên cứu được thực hiện theo hợp đồng với Bộ Tài nguyên và Môi trường, nhằm hiện thực hóa nguyên tắc 'không mất ròng đa dạng sinh học' (no net loss) theo Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học.

Cơ chế đề xuất bao gồm 4 bước: (1) đánh giá tác động đa dạng sinh học của dự án - tính toán mất mát sinh học bằng chỉ số đơn vị đa dạng sinh học (biodiversity unit); (2) xác định biện pháp bù đắp - bảo tồn, phục hồi hoặc tạo mới sinh cảnh tương đương; (3) thực hiện bù đắp - dự án chủ đầu tư tài trợ bảo tồn tại khu vực bù đắp; (4) giám sát và xác minh - theo dõi kết quả bù đắp trong 20 năm.

RITAD đã thí điểm cơ chế tại 2 dự án: dự án đường cao tốc Bắc - Nam (đoạn Ninh Bình) và dự án khu công nghiệp Long An. Dự án cao tốc gây mất 120 đơn vị đa dạng sinh học, chủ đầu tư tài trợ 15 tỷ đồng phục hồi 150 đơn vị tại khu lân cận. Dự án khu công nghiệp gây mất 80 đơn vị, chủ đầu tư tài trợ 10 tỷ đồng bảo tồn 100 đơn vị tại Khu bảo tồn đất ngập nước lân cận.

Cơ chế đang được trình Bộ TNMT xem xét đưa vào Nghị định về đánh giá tác động môi trường. Nếu được phê duyệt, cơ chế bù đắp đa dạng sinh học sẽ tạo nguồn tài chính hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm cho công tác bảo tồn, while đảm bảo phát triển kinh tế không đi kèm với mất mát đa dạng sinh học.